Lokale besturen willen aan de slag!
De lokale besturen stellen vast dat de afgelopen jaren door de Vlaamse regering verschillende initiatieven zijn genomen om projecten sneller te kunnen realiseren. In de praktijk heeft dit echter nog niet geleid tot een daadwerkelijke versnelling van de realisatie van projecten. Integendeel, door allerhande oorzaken zien we dat het juist steeds moeilijker wordt om projecten waar de lokale samenleving om vraagt te realiseren, zelfs als het om projecten gaat die weinig tegenkanting krijgen.
Lokale projecten zijn van groot maatschappelijk belang
Gelukkig wordt de problematiek op Vlaams niveau serieus genomen. Verschillende commissies buigen zich over de vraag hoe projecten sneller kunnen worden gerealiseerd.
Voor de lokale besturen is het belangrijk dat de voorstellen die op Vlaams niveau worden gedaan, ook verbeteringen voor de doorlooptijd van lokale projecten inhouden. Kleine projecten als de aanleg van een fietspad of de creatie van een KMO-zone zijn voor een lokale samenleving immers van groot maatschappelijk belang.
De lokale besturen hebben verschillende concrete voorstellen om een versnelling van de uitvoering van maatschappelijk belangrijke projecten te realiseren:
1. We denken dat projecten sneller gerealiseerd worden als lokale besturen meer bevoegdheden krijgen om zélf uitvoering te geven aan projecten. Goedkeuringen of toelatingen van de Vlaamse overheid moeten worden gereduceerd tot het strikt noodzakelijke. Geef gemeenten bijvoorbeeld voor bepaalde beleidsdomeinen een financiële enveloppe en laat hen vervolgens vrij om de volgorde van uitvoering van de projecten te bepalen. Meer bevoegdheden voor het lokale niveau dus. Een ‘interne staatshervorming’ noemen we dat.
2. Daarnaast stellen we vast dat sommige ambtenaren van Vlaamse administraties hun adviserende of goedkeurende rol bij projecten te baat nemen om allerhande bijkomende opmerkingen te maken die eigenlijk niet tot hun bevoegdheid horen. De Vlaamse regering moet dan ook duidelijke richtlijnen geven aan haar eigen administratie dat dit niet kan. Een bescheiden Vlaamse overheid dus, die vertrouwen heeft in haar partners: de lokale besturen.
3. Het Belgisch Staatsblad was het afgelopen jaar dikker dan ooit. Da’s een mooie indicatie over de steeds maar toenemende regelgeving. Soms is die bijkomende regelgeving ook noodzakelijk of nuttig. Toch zijn er heel wat voorbeelden te bedenken van regelgeving die gewoon overbodig is. Gemeenten moeten tijd steken om die overbodige regelgeving eigen te maken en ermee aan de slag te gaan. Kostbare tijd die zo verloren gaat voor de kerntaken van een gemeente. Vlaanderen moet daadwerkelijk initiatieven nemen voor wetmatiging.
4. Ten vierde vinden we dat Vlaanderen dringend werk moet maken van een integrale werking. De verschillende Vlaamse diensten geven allemaal een gespecialiseerd advies vanuit hun eigen specialiteit. Gemeenten moeten vervolgens al die adviezen van datzelfde bestuursniveau tegen elkaar afwegen. Wat een versnelling zou het zijn als Vlaanderen die afweging zélf alvast deed.
5. Bovendien moet en kan in de formele procedures nog tijdswinst worden geboekt. Zo kunnen ons inziens een aantal plannen worden geschrapt of vereenvoudigd (bijvoorbeeld de ‘mer-screening’ voorafgaand aan eenvoudige ruimtelijke plannen. Dit is een onderzoek of een milieueffectenrapport nodig is bij de opmaak van het plan. Ze kost al gauw zes maanden extra tijd. Ook het ‘zorgstrategisch plan’ bij de realisatie van woonzorgcentra is een voorbeeld van een plan dat kan verdwijnen) . Bovendien komt de gemeente door al die sectorale plannen die Vlaanderen verplicht, onvoldoende toe aan het uitvoeren van projecten. Ook moet de bezem door de onteigeningswetgeving, zodat gemeenten een slagkrachtig instrument hebben om gronden in haar bezit te krijgen als dat strikt noodzakelijk is.
6. De lokale besturen pleiten tot slot voor financieel gezonde gemeenten. Alleen als de lokale besturen een gezond financieel draagvlak hebben kunnen ze echt met hart en ziel trekken aan de realisatie van maatschappelijk belangrijke projecten. Dat betekent een voldoende groot Gemeentefonds, maar ook, naast het Stedenfonds , een Plattelandsfonds voor de kleine gemeenten en een vlotte ter beschikkingstelling van subsidies. Het duurt bij sommige subsidies veel te lang voordat het geld er daadwerkelijk is. Zo is de subsidiering van rioleringen en scholen onvoldoende en bovendien moeilijk planbaar.
Een genuanceerd verhaal
Toch brengt de VVSG een genuanceerd verhaal: snelheid is belangrijk vinden we, maar is maar één van de aspecten van het besluitvormingsproces. Uiteindelijk moet een gedragen beslissing voorliggen, waar de inwoners achter kunnen staan en die daadwerkelijk een antwoord biedt op de noden van de lokale samenleving. Inspraak en overleg zijn daarbij géén hinderlijke obstakels die een proces onnodig vertragen, maar betekenen juist een waardevolle inbreng die een beter project kunnen opleveren.
De achtergronddocumenten
Lees de presentatie die Luc Martens bracht tijdens de hoorzitting in het Vlaams parlement van de 'ad hoc commissie Versnelling' hier.
Lees de volledige VVSG-nota hier. Deze nota werd in het bijzonder gevoed door de reacties op de VVSG-enquete die rond de jaarwisseling werd verstuurd naar alle burgemeesters en de betrokken schepenen.
Lees de resolutie die het Vlaams parlement aannam naar aanleiding van onder meer de inbreng van de VVSG.
Lees de resultaten van de 'Commissie Berx', een commissie onder leiding van gouverneur Berx die in opdracht van de Vlaamse regering naging hoe complexe projecten beter en sneller tot stand komen.
Tevens merken we op dat er momenteel ook in verschillende werkgroepen van de 'Commissie efficiëntiewinst voor de lokale besturen' voorstellen worden uitgedokterd voor administratieve vereenvoudiging en efficiëntieverbetering bij lokale besturen en provincies. Volgens ons een belangrijke manier om belangrijke projecten daadwerkelijk sneller gerealiseerd te krijgen.
Suggesties voor versnelling, vereenvoudiging of efficiëntieverbetering zijn welkom via: Xavier Buijs (xavier.buijs@vvsg.be) |